4. YAPAY ZEKÂ TEMELLİ SANAL İNFLUENCERLARIN DİJİTAL KİMLİK İNŞASI VE OTANTİKLİK SUNUMU ÜZERİNE BİR İÇERİK ANALİZİ
Özet
Bu çalışma, yapay zekâ temelli sanal influencerların dijital kimlik inşası ve otantiklik sunumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Sosyal medya ekosisteminde daha görünür hale gelen sanal influencerlar, insan benzeri görsel estetikleri, gündelik yaşam anlatıları ve duygusal dil kullanımlarıyla yüksek etkileşim almakta; bu durum dijital kimlik ve sahicilik kavramlarının yeniden tartışılmasını gerekli kılmaktadır.
Çalışmada nitel araştırma yöntemi ile seçili sanal influencerların 2025 yılına ait Instagram paylaşımlarıyla karşılaştırmalı bir içerik analizi yapılmıştır. Araştırmada, Instagram platformunda aktif olarak içerik üreten üç sanal influencer hesabı örneklem olarak kullanılmaktadır. Küresel ölçekte tanınırlığa sahip Lil Miquela (@lilmiquela), fitness ve yaşam tarzı odaklı içerikleriyle dikkat çeken Aitana Lopez (@fit_aitana) ve Türkiye bağlamında yerel bir örnek sunan Virtual Alin (@virtualalin) hesapları, farklı kültürel bağlamlar ve içerik stratejileri doğrultusunda dijital kimlik ve otantiklik sunumlarının nasıl çeşitlendiğini gösterme amacıyla seçilmiştir. Analiz sürecinde paylaşımlar; dijital kimlik temsili, beden sunumu, otantiklik söylemi, yapaylık vurgusu ve etkileşim dili gibi temalar altında değerlendirilmiştir. Bulgular, üç hesabın da yapay zekâ temelli olmasına rağmen otantiklik algısını farklı stratejilerle inşa ettiklerini göstermektedir. Lil Miquela’nın popüler kültür ikonluğu içeren anlatıları, Aitana Lopez’in ideal beden ve sağlıklı yaşam söylemi üzerinden kurduğu estetik vurgusu ve Virtual Alin’in yerel kültürel referanslara dayalı içerik üretimi, otantikliğin biyolojik insan olmaktan ziyade anlatısal tutarlılık, duygusal yakınlık ve platform estetiği üzerinden farklı biçimlerde üretildiğini ortaya koymaktadır.
Araştırma sonuçları sanal influencerların dijital kimlik kavramını dönüştürdüğünü ve sosyal medyada otantiklik anlayışının artık “gerçek insan” olma koşulundan bağımsız olarak yeniden yapılandığını göstermektedir. Araştırma, dijital kültür, influencer çalışmaları ve yapay zekâ temelli literatüre Türkiye’yi de kapsayan bir perspektif ile katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Yazar
Dr. Alya ŞAHİN SARI