12. İMAM KARAFİ EL MALİKİ’NİN AKİTLERDE VAATLERİN BAĞLAYICILIĞI VE İSLAMİ BANKACILIK UYGULAMALARINA ETKİSİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞÜ

Özet

Bu çalışmada, gelecekte belirli bir fiilin ifasına yönelik olarak tek taraflı irade beyanına dayanan “vaadi yerine getirme yükümlülüğü” konusu ele alınmaktadır. Özellikle muâmelât alanında ve doktrinde ticari vaat olarak nitelendirilen vaat türüne ilişkin klasik ve çağdaş hukukçuların görüşleri sistematik biçimde incelenmekte; bu görüşlerin dayandığı şer‘î ve aklî deliller tahlil edilmekte ve aralarındaki ihtilaf noktaları karşılaştırmalı bir yöntemle değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, hicrî yedinci yüzyılın önde gelen fakihlerinden biri olan, fıkhî çözümlemeleri ve kapalı meseleleri ayırt etmedeki metodolojik yetkinliğiyle temayüz eden İmam Şihab el-Din el-Karafi’nin konuya ilişkin yaklaşımına özel olarak yer verilmektedir. Makalenin devamında, tek taraflı vaadin bağlayıcılığı esasına dayanan İslami bankacılık alanındaki başlıca çağdaş uygulamalar ele alınmaktadır. Bu çerçevede, satın alma siparişi veren için murâbaha, organize teverruk, mülkiyetle sonlanan icâre ve türev finansal sözleşmeler gibi uygulamalar, vaadin hukuki niteliği ve bağlayıcılık derecesi bakımından ayrıntılı biçimde analiz edilmektedir.

Yazar

Dr. Ahmed BABE AHMED