2. FRANSIZ SEYYAH GUİLLAUME ANTONİE OLİVİER’İN GÖZÜNDEN İSTANBUL’DA İKTİSADİ HAYAT (1792-1795)

Özet

Osmanlı İmparatorluğu’nun siyasi, sosyo-ekonomik ve kültürel yaşamı hakkında bilgi edinilmesini sağlayan önemli kaynakların başında hiç şüphesiz seyahatnameler gelmektedir. Osmanlı ülkesini gezen yerli ve yabancı seyyahların kaleme aldığı eserler dönemin siyasi olayları, gündelik ve ekonomik hayatı ve kültürel yaşamını yansıtmaktadır. Osmanlı topraklarını ziyaret eden batılı seyyahların yazmış olduğu eserler, yabancıların gözüyle Osmanlı medeniyetine ve kültürüne bakan aynalar olarak görülmelidir. Fransız bir seyyah olan Guillaume Antonie Olivier 1792-1798 yılları arasında 6 yıl süre ile Osmanlı topraklarını gezmiş başta İstanbul olmak üzere Ege adaları ve Anadolu şehirleri ile ilgili bir batılı gözü ile çok önemli bilgiler kaleme almıştır. Fransız seyyah Guillaume Antonie Olivier’in Osmanlı topraklarındaki ilk durağı 1792-1795 yılları arasında üç yıl kaldığı başkent İstanbul’dur. İstanbul’da kaldığı süre zarfında İstanbul’un demografik yapısı, gündelik yaşamı, harem hayatı, idari durumu ve iktisadi yapısı gibi farklı konulara dair bilgiler kaleme almıştır. Bu çalışmada Guillaume Antonie Olivier’in 18. yüzyıl İstanbul’unun iktisadi yaşamına dair; ticaret, madencilik, balıkçılık, kaçakçılık, tarımsal ve sınai üretim, ihracat, gayrimüslimlerin ticari hayattaki yeri, ticari kredilerin durumu ve para, fiyatlar ve Fransızların İstanbul ticaretindeki yerlerine ilişkin yapmış olduğu gözlem ve tespitler üzerinden bir değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca çalışmada, Seyyah Olıvıer’in 18. yüzyıl sonlarında İstanbul şehrinin içinde bulunduğu iktisadi duruma dair yapmış olduğu eleştiriler ve çözüm önerilerine de değinilmiştir.

Yazar

Dr. Öğr. Üyesi Gürkan CEVGER