5. II.ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDEN MODERN DÖNEME TÜRKİYE-SRİ LANKA EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLERİNİN ANALİZİ
Özet
Bu çalışma, Türkiye ile Sri Lanka arasındaki tarihsel ve güncel ticari ilişkileri, ticaret hacmindeki gelişmeleri ve sektörel işbirliği potansiyellerini incelemektedir. Osmanlı döneminden günümüze uzanan bağlar, özellikle II. Abdülhamid döneminde diplomatik ve ticari temasların başlamasıyla kurumsal bir nitelik kazanmış; aynı zamanda kültürel ilişkiler de yoğunlaşmıştır. Bu faaliyetlerle beraber Sri Lanka halkının Osmanlı sevgisi artmaya başlamıştır. Hicaz demiryolunun inşası ve Balkan Savaşı’nda mağdur duruma düşen Müslümanlar için Sri Lanka’da mali yardım toplanmıştır. Çalışma, Türkiye ile Sri Lanka arasındaki köklü ilişkileri ele almakta ve özellikle ticari ilişkilerin günümüzde ulaştığı boyutları incelemektedir. 1892’deki tuz ihracatı ile ekonomik boyut resmileşmiştir. Cumhuriyet döneminde ise, diplomatik ilişkiler uzun süre kesintiye uğramış, ancak 1980’lerden itibaren yeniden canlanmıştır. Mevcut ilişkiler, iç savaşın sona ermesinin ardından ortaya çıkmıştır. 2012 ve 2013 yıllarında karşılıklı büyükelçiliklerin açılması, iki ülke arasındaki ilişkilerin kurumsallaşmasında dönüm noktası olmuştur. Bulgular, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin tarihsel bağlardan beslendiğini ancak sürdürülebilir ve dengeli bir yapıya kavuşturulması gerektiğini ortaya koymaktadır. 2012–2024 döneminde ticaret hacminin dalgalı bir seyir izlediğini göstermektedir. Çay ve kauçuk ihracatında mevcut potansiyelin korunması, tekstil ve sanayi ürünleri ticaretinin çeşitlendirilmesi ve serbest ticaret anlaşmalarının hayata geçirilmesi karşılıklı ticaretin istikrarı açısından kritik önemdedir. Çalışma, Sri Lanka ve Türkiye’nin küresel pazardaki rekabet gücünü artırmak için lojistik altyapı, yatırım teşvikleri ve özel sektör işbirliğinin geliştirilmesini önermektedir. Böylece, tarihsel mirasın sağladığı güçlü diplomatik temeller, ekonomik alanda uzun vadeli ve karşılıklı fayda sağlayan bir ortaklığa dönüştürülebilecektir. Çalışma için gerekli veriler; Trade Map ve Metrix Analizi’nin yanı sıra tarih kitaplarının, gazetelerin, dergilerin ve arşiv belgelerinin derinlemesine incelenmesiyle elde edilmiştir.
Yazarlar
Av. Liya Ur Rahman LİYAKATH ALİKHAN
Prof. Dr. Adem ESEN